ABD Afganistan’dan Neden Çekildi ?

ABD’nin Afganistan’daki varlığını sonlandırma kararı alması bölge coğrafyası başta olmak üzere tüm dünyayı derin endişelere sevk etti. ABD’nin, Afganistan’daki varlığını sonlandırmasının ardından kalan boşluğu Taliban dolduruyor. Yirmi sene boyunca süren Afganistan operasyonunun sonlandırılma kararının bölgeye değişik yansımaları da olacaktır. Peki, ABD Afganistan macerasına neden son verdi ?

ABD Afganistan’a Ne Zaman ve Neden Girdi ?

ABD’yi Afganistan’a girmeye iten en önemli sebep kuşkusuz 11 Eylül 2001’de ABD’de gerçekleşen saldırılar oldu. Korsanların kaçırmış oldukları üç adet uçağın ikisi ABD’de bulunan Dünya Ticaret Merkezi’ne intihar saldırısı gerçekleştirdi. Diğerinin hedefi ise ABD Savunma Bakanlığı’ydı. Ancak, bu saldırı girişimi amacına ulaşamadı ve uçak Pensilvanya’ da bir tarlaya düştü. Bu saldırılara ABD oldukça sert tepki verdi. ABD, saldırılardan El Kaide’nin lideri Usame Bin Ladin’i sorumlu tuttu. Taliban, terör örgütü El Kaide’nin Lideri Ladin’i ABD’ye vermeyi reddetti. Saldırılardan bir ay sonra ABD Afganistan’da El Kaide ve Taliban’a karşı operasyonlara başladı. Böylelikle ABD’nin yirmi yıl sürecek olan Afganistan macerası da başlamış oldu.

Afganistan’dan Çekilme Kararını Kimler Neden Aldılar ?

Çekilme kararını alan Donald Trump’tı. Joe Biden ise bu kararı uygulamak zorunda kaldı. Çünkü anlaşmadan geri adım atmak ABD’nin bölgede yeniden sıcak çatışmaya sürüklenmesine yol açabilirdi. Biden yönetimi, ABD’nin anlaşmalara sadık olmayan devlet durumuna düşmesini engellemek istedi. Biden, kararın arkasında olduğunu belirtiyor.

Çekilme kararının neden alındığıyla ilgili farklı iddialar var. ABD, Çin ile giriştiği ekonomik mücadelenin çok etkili olmadığının farkına vardı. Bunun üzerinde Afganistan’daki varlığını sonlandırma kararı aldı. Çünkü, Çin’in çevresindeki sorunların güncel ve büyük olmasının Çin’in başını ağrıtması ihtimali var. Yine başka hedef ise Rusya. SSCB’nin olduğu dönemde yürütülen Soğuk Savaş’ta ABD’nin SSCB’ye karşı Yeşil Kuşak projesi bulunuyordu. Bu projenin amacı, SSCB’nin egemenliği altında olan, yoğun Müslüman nüfusa sahip ülkelerde İslamcı politikaları güçlendirmekti. Şimdi aynı proje tekrar yürürlüğe sokulmuş olabilir. Taliban’ın da etkisiyle Rusya’nın çevresindeki İslamcı hareketler güçlendirilerek Rusya zor duruma sokulabilir.

Afganistan Operasyonunun ABD’ye Faturası Ne Oldu ?

taliban
Taliban üyeleri

Afganistan’da yürütülen mücadelenin ABD’ye faturası oldukça ağır oldu. Afganistan’daki ABD askerlerinin en çok olduğu yıl ise 110.000 asker ile 2011 yılı oldu. ABD resmi makamlarına göre Afganistan’da en çok askerin bulunduğu 2010 ile 2012 yılları arasında savaşın maliyeti yıllık 110 milyar dolar oldu. Ancak ABD, direkt sıcak çatışmalara girmeye son verip Afgan güçlerini eğitmeye başlayınca savaşın maliyeti de oldukça düştü. Yine ABD Savunma Bakanlığı’na göre Afganistan’daki toplam harcama ( Ekim 2001’den Eylül 2019’a kadar) 778 milyar dolara ulaştı. Bu maliyetin içerisinde ABD’nin Afganistan operasyonları için üs olarak kullandığı Pakistan’daki harcamalar bulunmuyor.

Operasyonların başladığından bu yana 2300 den fazlası ABD askeri olmak üzere 3500’ün üzerinde koalisyon ölümü meydana geldi. 20 binden fazla ABD askeri ise yaralandı.

Afganistan’ı Neler Bekliyor ?

Taliban’ın oldukça çağdışı görüşlere haiz olduğu neredeyse tüm çevrelerce dile getiriliyor. Müzik, televizyon, tiyatro vb. kavramlara karşıt bir tavır içerisinde olduğu belirtiliyor. Özellikle kadınlar derin bir endişe içerisindeler. Çünkü Taliban’ın kendileri üzerinde derin baskılar oluşturacağına inanıyorlar. Zaman ne gösterecek bilinmiyor fakat, Afganistan’da yönetimi tekrar ele alan Taliban’ın sıra dışı uygulamaları yürürlüğe koyması şaşılacak bir durum olmayacak.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir